Edwin Zoontjes, ICT Milieu: ‘Recycling drukt prijzen van ICT’

Door alle aandacht die uitgaat naar de crisis lijkt het of groene IT naar de achtergrond is verdrongen. Niets is echter minder waar. Ondanks de schijnbare rust aan het groene front vinden er wel degelijk volop ontwikkelingen plaats die zowel voor producenten als gebruikers grote gevolgen hebben. Executive-People sprak hierover met Edwin Zoontjes, manager van ICT~Milieu.

Branchevereniging ICT~Office heeft twee speerpunten op het gebied van duurzaamheid: (het MJA3 convenant op het gebied van) energiebesparing, en het recycling van afgedankte ICT-apparaten, uitgevoerd door ICT~Milieu. Edwin Zoontjes is als manager van ICT~Milieu verantwoordelijk voor het organiseren van het inzamel- en recyclingbeleid. Volgens hem leeft het onderwerp niet alleen buiten crisistijd, maar is het nu zelfs nog belangrijker geworden.

“Wat ik daarmee bedoel is dat de ICT die we inzamelen weer gebruikt wordt om er grondstoffen uit te halen”, aldus Zoontjes. “Tijdens de huidige crisis zijn ook de prijzen van grondstoffen gestegen. Dus hoe meer grondstoffen we uit oude ICT kunnen halen en verkopen, hoe beter het is. Producenten hebben een wettelijke verantwoordelijkheid voor afgedankte ICT, en als branchevereniging organiseren wij dat voor onze leden met ICT~Milieu. Dat zijn kosten voor ICT-bedrijven, maar we zijn er de afgelopen jaren in geslaagd die kosten aanzienlijk terug te brengen. Het inzameltarief voor de deelnemers daalt jaarlijks. Dat heeft voor een belangrijk deel te maken met de opbrengst uit die grondstoffen. Ooit hopen we met dit logistieke proces zelfs break even te draaien.”

Recyclen
Per jaar haalt ICT~Milieu twintig miljoen kilo aan ICT-afval op. ICT~Milieu slaagt er met dit systeem in om meer dan 95 procent van die teruggehaalde ICT-apparatuur te recyclen. “Dat is eigenlijk het maximale wat je eruit kunt halen, daarmee zitten we al ver boven de wettelijk voorgeschreven Europese norm. Waar voor ons nog wel een uitdaging inzit is meer ICT-afval terug te halen. Wat wij terughalen is eenderde van al het ICT-afval dat in Nederland vrijkomt. Tweederde wordt op andere manieren verwerkt, en niet altijd op de goede manier. Dat wordt op allerlei manieren verwerkt en verhandeld. En er verdwijnt nog teveel in de grijze bak.”

Om dat laatste tegen te gaan is deze week een awareness-campagne van start gegaan onder jongeren, waar diverse bekende artiesten aan meewerken. Met die Remix-it campagne willen we jongeren er bewust van maken dat ze niet zomaar oude ICT achteloos weggooien. Daarmee verspil je grondstoffen, wij willen juist zoveel mogelijk afgedankte apparatuur terughalen, want daarmee houd je ook de prijs van die apparatuur weer laag voor de gebruiker. Want als je grondstoffen duur inkoopt heeft dat ook effect op de prijs van smartphones en tablets. Bovendien is het goed voor het milieu. Naast de bewustwording hopen we ook dat het veel kilo’s oplevert. Ook ICT-bedrijven zelf doen mee, onder meer door bakken neer te zetten waar personeel oude apparatuur in kan doen.”

Ophalen van ICT bij bedrijven gebeurt in eerste instantie door de individuele leden van ICT~Office met hun eigen retourprogramma’s. De producenten zijn zelf wettelijk verantwoordelijk voor hun apparaten. “We helpen onze leden daar wel bij. Bovendien hebben we als ICT Milieu een ophaalservice waarmee we ICT-afval gratis ophalen bij bedrijven, mits het minimaal tweehonderd kilo is. Dat brengen we dan direct naar onze recyclers in Eindhoven. Dat doen we voor alle bedrijven in Nederland, ze kunnen dat via onze website eenvoudig aanvragen.”

Realistisch
De wet- en regelgeving rond ICT is in Europa volop in beweging. Zo wordt de richtlijn over het terughalen van apparatuur in de nabije toekomst aanzienlijk verscherpt. Producenten moeten dan fors meer gaan inzamelen, op basis van een relatie met het aantal nieuwe verkopen. In de huidige situatie is de richtlijn vier kilo aan elektronica per inwoner. Nederland zit momenteel op een gewicht van acht kilo per inwoner, dus de leveranciers voldoen ruimschoots aan de norm. De nieuwe regel zou echter uitkomen op ongeveer zestien kilo per inwoner.

“Het wordt uitgedrukt in een percentage ten opzichte van de nieuwverkopen. 65 procent van de nieuw verkochte apparatuur moet in hetzelfde jaar worden ingezameld. Wij denken niet dat dit op de korte termijn realistisch is, want we halen al heel veel terug. Wat we wel zouden kunnen doen is in kaart brengen hoeveel e-waste door de diverse recyclingbedrijven wordt teruggenomen, en dit rapporteren aan de overheid. Dan kunnen we aangeven hoeveel kilo op verantwoorde manier wordt verwerkt. Zo hopen we wel op die 65 procent te komen, en kunnen de producenten verantwoorden wat er met de apparatuur gebeurt. Anders zouden we als branche met afvalverwerkers moeten gaan concurreren, dat zou een vreemde situatie zijn. Bovendien vinden we dat er echt een gedeelde verantwoordelijkheid is, ook de lidstaten van de Europese Unie en de gemeenten moeten helpen om aan de doelstellingen te voldoen. ”

Een praktijk waar afgedankte ICT onbedoeld voor problemen kan zorgen komt voort uit het streven juist maatschappelijk verantwoord te ondernemen. Zo worden er nogal eens afgeschreven computers geschonken door grote gebruikers van ICT-apparatuur aan projecten in Afrika, bijvoorbeeld scholen. Maar ook daar worden die computers na een paar jaar afgedankt. Op het Afrikaanse continent is echter, met uitzondering van Zuid Afrika, geen goede recycling van apparatuur, zodat die apparaten alsnog op een milieu-onvriendelijke wijze worden verwerkt, met alle gezondheidsgevolgen van dien en verspilling van waardevolle grondstoffen.

“En dat is ongewenst, want op dat apparaat staat wel de naam van de producent, maar meestal niet die van de schenker. Het ontbreekt bij dergelijke projecten aan nazorg. Wij willen in samenwerking met de overheid, bedrijven en burgers nu zoveel mogelijk die keten sluiten, zodat we invulling kunnen geven aan onze verantwoordelijkheid.”