Discussie over hergebruik kunststof

Het hergebruik van kunststoffen ligt waarschijnlijk tien tot vijftien procent lager dan de percentages waar de branche mee schermt, constateert de VROM-Inspectie in een onderzoek over 2008. De verpakkingsbranche, verenigd in de Stichting Nedvang, stelt dat de situatie nu heel anders is dan enkele jaren geleden. De huidige cijfers deugen volgens de stichting wél.

Het rapport van de VROM-Inspectie over de recycling van kunststof verpakkingen is al van 15 maart vorig jaar, maar staatssecretaris Atsma van Milieu heeft het pas tijdens het kerstreces naar de Kamer gestuurd. Het kon daardoor geen rol spelen in de discussie eind maart 2010 tussen toenmalig minister Huizinga van VROM en de Kamer over de – in de ogen van de Kamer – teleurstellende resultaten van de inzameling van plastic drankflesjes. Huizinga was optimistischer, maar dat optimisme spreekt niet uit het inspectierapport.

In 2008 zou 27 procent van de kunststof verpakkingen zijn hergebruikt, maar de inspectie noemt dit cijfer onbetrouwbaar en vermoedt dat het percentage ‘eerder lager dan hoger’ is. Zo zijn er dubbeltellingen, wordt procesafval (afval dat ontstaat tijdens de productie) meegerekend, worden andere kunststoffen meegerekend als verpakkingsafval, evenals partijen uit het buitenland.

De inspectie schat dat er door dit alles een foutmarge van tien tot vijftien procent is en verwacht dat het een harde dobber zal worden om de doelstellingen voor de komende jaren (zie kader) te halen. ‘Het voorgaande maakt duidelijk dat er een grote behoefte is aan harde cijfers die geen discussie oproepen en breed geaccepteerd worden.’

Apekool
De huidige cijfers zijn hard, reageert de Stichting Nedvang. De gescheiden inzameling werd pas in 2008 opgezet. ‘Het moest toen nog op gang komen, inmiddels hebben we een volwassen systeem met betrouwbare cijfers,’ meldt de woordvoerder van de stichting. ‘Het is apekool dat de huidige cijfers, die zijn gebaseerd op gegevens van accountants en de Belastingdienst, niet zouden deugen.’

Uit de monitoring van Nedvang over 2009, eveneens door Atsma aan de Kamer gezonden, blijkt dat er in dat jaar 38 procent is hergebruikt, ruimschoots meer dan de afgesproken 32 procent. Volgens deze monitoring zou er uiteindelijk in 2008 al sprake zijn geweest van 36 procent hergebruik, veel meer dus dan de door de inspectie betwijfelde 27 procent.

Over enkele weken komt de inspectie met een rapport over 2009, toegespitst op huishoudelijk verpakkingsafval, waarin ook de monitoring tegen het licht wordt gehouden. Vooruitlopend daarop wil de inspectie nog niet reageren.

Statiegeld
Afgelopen voorjaar kruisten de Kamer en minister Huizinga van VROM de degens over de inzameling van kunststof flesjes. Naar de mening van de Kamer, verwoord in een motie van PvdA, ChristenUnie en Groenlinks, loopt het met die inzameling niet goed. Als de doelstelling voor hergebruik van kunststof verpakkingen in 2010 nog steeds niet wordt gehaald, moet er statiegeld op alle kunststof drankverpakkingen komen. De branche en de detailhandel zijn daar niet blij mee.

De Nedvang-woordvoerder voorziet dat statiegeld niet nodig zal zijn. ‘Als je ziet dat we vorig jaar al op 38 procent zaten, dan verwacht ik dat we de doelstelling halen.’ De VROM-Inspectie is minder juichend en vindt een aantal maatregelen nodig om dit te bereiken. De inspectie moet handhavend kunnen optreden en wil daarvoor toegang hebben tot alle relevante informatie van de bedrijven. Verder is er in bepaalde branches nog veel te winnen. Zo hebben fastfoodbedrijven nu nog geen gescheiden inzameling van ter plaatse gebruikte verpakkingen, waaronder ook weer plastic flesjes.

Ook het bevoegd gezag moet aan de bak. Gemeenten en provincies moeten als bevoegd gezag consequenter worden in het toezicht op en de handhaving van de scheiding van kunststof verpakkingsmateriaal.